Maciej Wojciechowski

2025-10-15

Spacer po lesie, piknik w parku czy praca w ogrodzie – to sytuacje, które choć przyjemne, mogą skończyć się bliskim spotkaniem z kleszczem. Choć te małe pajęczaki wydają się niegroźne, ich ugryzienie może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Dlaczego szybkie usunięcie kleszcza jest tak istotne? I jak zrobić to prawidłowo? Podpowiadamy.

Kleszcz – mały pasożyt, duże zagrożenie

Kleszcze to pasożyty z rodziny pajęczaków, które żywią się krwią ludzi i zwierząt. Najczęściej występują w trawie, zaroślach i lasach, a sezon ich aktywności trwa od wczesnej wiosny aż do późnej jesieni. Samo ukąszenie jest bezbolesne, dlatego wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że nosi na sobie pasożyta.

Niestety, kleszcze mogą być nosicielami groźnych chorób, takich jak:

• borelioza,
• kleszczowe zapalenie mózgu (KZM),
• babeszjoza,
• anaplazmoza,
• erlichioza.

Wczesne usunięcie kleszcza może znacząco zmniejszyć ryzyko zakażenia.

Dlaczego szybka reakcja ma znaczenie?

Im dłużej kleszcz pozostaje w skórze, tym większe prawdopodobieństwo, że zdąży przenieść bakterie lub wirusy do organizmu. Bakteria Borrelia burgdorferi, odpowiedzialna za boreliozę, zazwyczaj przenosi się do organizmu po minimum 12–24 godzinach od wkłucia kleszcza. Szybkie usunięcie pasożyta daje szansę na uniknięcie zakażenia.

Dodatkowo, szybkie usunięcie kleszcza:

• zmniejsza ryzyko infekcji miejsca ukłucia,
• ogranicza stan zapalny skóry,
• ułatwia monitorowanie ewentualnych objawów chorobowych.

Jak bezpiecznie usunąć kleszcza?

Prawidłowe usunięcie kleszcza jest kluczowe – nie wolno go wyciskać, przypalać ani smarować tłuszczem! Oto krok po kroku, jak zrobić to bezpiecznie:

1. Umyj ręce i załóż jednorazowe rękawiczki.
2. Użyj specjalnej pęsety lub lassa do kleszczy – dostępne w aptekach.
3. Chwyć kleszcza jak najbliżej skóry i delikatnie, ale stanowczo wyciągnij ruchem obrotowym zgodnie z ruchem wskazówek zegara.
4. Zdezynfekuj miejsce ukłucia środkiem antyseptycznym.
5. Obserwuj miejsce przez kolejne dni – jeśli pojawi się rumień, obrzęk, gorączka lub bóle stawów, skontaktuj się z lekarzem.

W przypadku trudności z usunięciem kleszcza – warto skorzystać z pomocy pielęgniarki lub lekarza, np. w ramach wizyty domowej HOMED.

Profilaktyka – jak chronić się przed kleszczami?

✔ Unikaj spacerów w wysokiej trawie.
✔ Noś odzież z długimi rękawami i nogawkami.
✔ Używaj środków odstraszających kleszcze.
✔ Dokładnie oglądaj ciało po powrocie z terenów zielonych – szczególnie pachwiny, pachy, zgięcia kolan, szyję i skórę głowy.

Podsumowanie

Szybkie usunięcie kleszcza to kluczowy krok w profilaktyce groźnych chorób odkleszczowych. Im wcześniej pasożyt zostanie usunięty, tym mniejsze ryzyko zakażenia. Warto znać zasady prawidłowego postępowania i nie bać się szukać pomocy – np. poprzez skorzystanie z usług domowej opieki medycznej, takiej jak HOMED.